Het districtscollege van Merksem heeft de projectdefinitie en het concept voor wegeniswerken in de Sint-Bartholomeusstraat (tussen Borrewaterstraat en Deurnsebaan) goedgekeurd om de straat kwalitatiever en veiliger te maken.

Artikel 1: Het districtscollege keurt de projectdefinitie en het concept (20 oktober 2026) voor de wegeniswerken in de Sint-Bartholomeusstraat (tussen Borrewaterstraat en Deurnsebaan), district Merksem, goed. Artikel 2: Het districtscollege neemt kennis van de mobiliteitsvoorwaarden. Artikel 3: Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen. Artikel 4: Het districtscollege geeft opdracht aan: Dienst taak SW/PR/ONT Opdracht aan Water-Link: opmaken ontwerpmaatregelen voor infiltratie. Na de inspraakprocedure: concept uitwerken tot een voorontwerp SW/PR/ADM mobiliteitsvoorwaarden ter goedkeuring voorleggen aan het college Bestuurscoördinator district communicatie en participatietraject organiseren

Motivering Aanleiding en context fase actie datum jaarnummer Adviezen Digitale bevraging en gesprekken ter plaatse 15 tot 30 september 2025 Coördinatieoverleg Openbaar Domein 12 oktober 2026 Met behoud van de identiteit, schaal en verkeerscirculatie, wil het district Merksem de straat naar een hoger niveau tillen op vlak van kwaliteitsvolle publieke ruimte. Door in te zetten op meer groen en bomen, het inrichten van een groene verblijfsplek aan het water, het voorzien van snelheidsremming en de heraanleg van de schoolomgeving, wordt de straat aangenamer en veiliger voor alle weggebruikers en zullen industrieel patrimonium, de bestaande streetart en het kunstwerk beter tot hun recht komen. Regelgeving: bevoegdheid Met de collegebeslissing van 12 mei 2017 (jaarnummer 4463) werden de bevoegdheden van de districtscolleges vastgelegd. Artikel 11 bepaalt dat het districtscollege bevoegd is voor de uitvoering van het budget voor lokale straten en pleinen. In het gemeenteraadsbesluit van 23 juni 2025 (jaarnummer 563) werden de bovenlokale locaties vastgesteld. De Sint-Bartholomeusstraat is een lokale locatie. Argumentatie De Sint-Bartholomeusstraat is gelegen tussen de Bredabaan en de Deurnsebaan, in de wijk Oud-Merksem. Het deel van de straat tussen de Bredabaan en de Borrewaterstraat werd in 2012 reeds volledig vernieuwd. Met dit project wordt ook het deel tussen de Borrewaterstraat en de Deurnsebaan aangepakt. Niet enkel zijn riolering en wegenis in zeer slechte staat, maar ook de verblijfskwaliteit en (verkeers)veiligheid is niet optimaal. Gelegen op de grens tussen woon- en industriezone, naast het Groot Dok, wordt de straat hoofdzakelijk gekenmerkt door eengezinswoningen en enkele meergezinswoningen. Er zijn verschillende functies aanwezig, zoals een kleuterschool, een kinderdagverblijf, twee supermarkten en wat horeca. In het Masterplan Merksem Zuid wordt de straat dan ook benoemd als (wenselijke) “buurtpassage”: een veilige en groene verbinding tussen het nieuwe Ringpark, districtshuis, scholen, kinderopvang, plein, horeca en het Bouckenborghpark, in dialoog met het water en het industrieel patrimonium, waarlangs tal van bestaande gemeenschapsvoorzieningen liggen. De industriezone bevindt zich aan de zuidzijde van de straat: de ontsluiting ervan gebeurt volledig via de Oostkaai en de Westkaai, maar enkele zijgevels van de bedrijven en het zicht op de industrie aan het water zijn beeldbepalend. De straat zelf is quasi volledig verhard, met uitzondering van enkele bomen ter hoogte van de kruispunten en op het plein aan het dok. De inrichting van dit plein is momenteel weinig kwalitatief, maar de locatie is mooi, met het kunstwerk “Een op een meerpaal gezeten schipper” en uitzicht op het water met het industriële patrimonium dat kenmerkend is voor deze wijk in Merksem. De straat is in het mobiliteitsplan van de stad Antwerpen gecategoriseerd als buurtstraat met gemengd verkeer, waar een snelheidsregime van 30 km/u geldt. Er is vrij veel doorgaand gemotoriseerd verkeer, met een duidelijke sluiproute tussen Van Stralenlei en Deurnsebaan tijdens de piekmomenten. Tussen Oostkaai en Deurnsebaan is er een hoog aandeel zwaar verkeer. De pocketparking aan de zijde van de Westkaai is slechts deels bereikbaar vanaf de Sint-Bartholomeusstraat, wat enerzijds zorgt voor conflicten tussen parkerende wagens en vrachtverkeer in de Westkaai en anderzijds voor een slechte bereikbaarheid voor buurtbewoners. De rijweg is zeer breed, de voetpaden zijn in verhouding op sommige plaatsen eerder smal. Het ontwerp voor de Sint-Bartholomeusstraat zet in op een versterking van de identiteit, leefkwaliteit, mobiliteit en technische infrastructuur van de straat. Bijzondere aandacht gaat naar de schoolomgeving, het plein aan het dok en de aanwezige buurtfuncties. De schoolomgeving krijgt een aangename, groene en verkeersveilige inrichting. Aan het plein blijft ruimte beschikbaar voor horeca en ter hoogte van de kinderopvang komt een voetpaduitstulping. Het plein krijgt een ontharde en groene inrichting met bijkomende bomen, beplanting en zitgelegenheden met zicht op het water. De zichtbaarheid van het standbeeld neemt toe door een met groen begrensd pad ernaartoe. De bestaande streetart op de voormalige tramloods blijft behouden en krijgt extra aandacht door de vergroening van het aangrenzende voetpad. De parkeerstrook schuift op naar de andere kant van de straat omwille van de zichtbaarheid en het comfort van de autobestuurder. Het straatzicht wordt aanzienlijk vergroend dankzij 23 straatbomen aan de zonzijde van de straat. Elke boom krijgt een vergroot boomvak met beplanting. De bomen op het plein krijgen extra groeiruimte en er komen nog tien extra bomen bij, waaronder drie toekomstbomen. Zo groeit het plein aan het dok uit tot een belangrijke koelteplek op de as tussen het districtshuis en het Bouckenborghpark. In de parkeerstroken en waar mogelijk komen waterdoorlatende materialen, zoals grasbetontegels en kasseien met open voeg. Op vlak van mobiliteit blijft de huidige circulatie en zone 30 behouden. Aan elke zijstraat komt een verkeersplateau, zodat voetgangers gelijkgronds en veilig kunnen oversteken en het autoverkeer afremt. Ter hoogte van de schoolomgeving wordt de bestaande wegversmalling geoptimaliseerd, in functie van een duidelijk voorrangsprincipe met afwisselend verkeer. Aangezien er een schoolomgeving is, worden er zebrapaden voorzien op strategische locaties. De parkeerstroken komen aan de noordzijde van de straat, waar de meeste zijstraten aansluiten. Hierdoor ontstaat er extra voetpadruimte op de hoeken, wat de zichtbaarheid en veiligheid bij oversteken verhoogt. Voetpaden worden overal minstens 1,90m breed. De voetpaden die direct grenzen aan de rijweg worden iets breder, als buffer tegen het verkeer. Dat wil zeggen dat deze voetpaden minstens 2,35m breed zijn tot maximaal 2,70m, afhankelijk van het straatsegment. De parkeerpockets aan de Oostkaai en de Westkaai worden geoptimaliseerd en ingericht volgens hedendaagse maten en inrichtingsprincipes, met een duidelijke afbakening. Aan de Oostkaai komt een overdekte buurtfietsenstalling en verspreid over de straat worden extra fietsbeugels geplaatst. Het Velo-station blijft behouden. De Sint-Bartholomeusstraat maakt deel uit van een wijkroute voor fietsers. Over de volledige lengte van de straat worden daarom fietssuggestiestroken aangelegd. Op technisch vlak omvat het project de aanleg van een gescheiden rioleringsstelsel en een volledige vernieuwing van de openbare verlichting, met gevelverlichting langs de straat en rondstralers op het groen plein. Daarnaast komt er een ondergrondse glascontainer aan het plein. Het bestaande hekwerk rondom het dok zal behouden blijven. De mogelijkheid voor een drinkwaterfontein wordt onderzocht. Mobiliteitsvoorwaarden Deze straat is in het mobiliteitsplan geselecteerd als: buurtstraat. Voetgangers: gemarkeerde oversteekplaatsen voor voetgangers (zebrapaden): te voorzien op de locaties waar dit gewenst is (schoolomgeving, plein); schoolomgeving: groene ‘SCHOOL’-markering, grondsticker A23, ruimte voor vlaggenmast; voorzieningen voor slechtzienden (geleidetegels); in straten (zone 30) waar langs- of haaksparkeren van toepassing is, zouden ook regelmatig plaatsen moeten worden voorzien waar voetgangers veilig kunnen oversteken (dit wil zeggen, geen belemmering van het zicht op/van de voetganger). Wanneer plateaus worden gebruikt als snelheidsremmer kan dit uiteraard gecombineerd worden. Fietsers: verkeerssamenstelling gemengd verkeer; fietssuggestiestroken (breedte conform richtlijnen draaiboek, onderbreken ter hoogte van zijstraten bij voorrang-aan-rechts, fietsicoontje aan beide zijden van de weg aan begin en einde van de straat en ter hoogte van zijstraten); voldoende fietsbeugels, verspreid in de straat; overdekte en afsluitbare buurtfietsenstalling voorzien. Deelmobiliteit: dropzones voor deelmobiliteit: Velo-station ter hoogte van Westkaai, dropzone(s) voor deelsteps (onder andere nabij Velo-station), eventueel dropzone voor deelscooters. Auto: snelheidsregime: 30km/u (Zone 30). Bij overgang van 50km/u naar 30km/u: toegangspoort zone 30 met grondsticker F4a, (ruimte voor) toegangsbord, voetpaduitstulpingen (indien mogelijk), verhoogde inrichting (conform voorrangsregeling). Herhalingsstickers ‘30’ om de circa 250m; zone 30 ‘Schoolomgeving’ (vanaf nummer 69 tot 87). Voorzien van grondsticker A23, groene ‘SCHOOL’-markering, (ruimte voor) vlaggenmast; snelheidsremmers: verkeersplateaus, wegversmalling ter hoogte van de school; voorrangsregeling: voorrang van rechts; parkeerorganisatie: langs. Aandachtspunt voor de parkeerorganisatie: parkeerplaatsen minimaal vijf meter van de oversteekplaatsen (al dan niet gemarkeerd met zebrapaden): parkeerplaats voorbehouden voor andersvaliden (met wit logo op blauwe achtergrond) ter hoogte van nummer 52 en overzijde nummer 164; laad- en loszone ter hoogte van nummer 30; dubbelrichting; beperkte of geen toegang tot de straat: Verbod zwaar vervoer (+ 3,5 ton), uitgezonderd laden en lossen; Oostkaai doodlopend voor gemotoriseerd verkeer ter hoogte van parkeerpocket aan de Sint-Bartholomeusstraat (mits positieve evaluatie proefopstelling); rekening houden met de inritten en/of garages. Parkeerbalans Het concept resulteert in een parkeerbalans van 61 autoplaatsen in de bestaande toestand naar 56 plaatsen in de nieuwe toestand, door de aanleg van verkeersplateaus en voetpaduitstulpingen. Er komen 30 nieuwe fietsbeugels en een overdekte buurtfietsenstalling met tien fietsbeugels bij. Dit resulteert in een totaal van 61 fietsparkeerplaatsen. Bomenbalans Het concept resulteert in een positieve bomenbalans. 14 bestaande bomen blijven behouden, één boom wordt gerooid of indien mogelijk verplant en er komen 33 nieuwe bomen bij. Hemelwaterplan Op 19 januari 2018 (jaarnummer 501) keurde het college het hemelwaterplan goed. De Vlaamse wetgeving en het hemelwaterplan van de stad Antwerpen stellen dat maximaal moet worden gestreefd naar bronmaatregelen om hemelwater op te vangen en te verwerken. De Sint-Bartholomeusstraat ligt in een zone waar het rioleringsstelsel gescheiden aangelegd moet worden. Voor deze zone wordt een gescheiden systeem met waar mogelijk bronmaatregelen (hergebruik, infiltratie, buffering) voorgesteld. In de volgende fase zullen de ontwerpmaatregelen opgenomen worden die nodig zijn om de infiltratie en buffering toe te passen die nodig zijn volgens de berekeningen en regels zoals beschreven in het hemelwaterplan. Inspraak Er gebeurde een digitale bevraging en bewoners konden tijdens enkele momenten ter plaatse hun wensen en ideeën voor de straat meegeven. Een aantal zaken viel op tijdens deze inspraakfase: er is vraag naar meer bomen en groen in de straat, waarbij het plein naar voor wordt geschoven als mogelijke groene verblijfsplek, met ruimte voor onder andere banken, een (drinkwater)fonteintje, ruimte voor spel,…; er is vraag naar het behoud van parkeerplaatsen in de straat; er is vraag naar snelheidsremmers, met aandacht voor de schoolomgeving; enkele bewoners doen het voorstel van een fietsstraat en/of aanpassingen van de rijrichtingen; er is vraag naar bredere voetpaden en ruimte voor fietsers, fietsenstallingen (ook overdekt) en vuilbakken. Hoewel de digitale bevraging zeer ruim werd verspreid in de wijk, werd ze slechts door 45 personen gevuld, waarvan 18 personen uit de straat zelf. Een 30-tal mensen namen deel aan het gesprek ter plaatse. Deze resultaten zijn dus zeker niet representatief voor alle bewoners, passanten en de school. Algemene financiële opmerkingen Het voor deze opdracht vereist budget is voorzien op SUB_NR/INTERN/2027/2028/2029/5072500000/224/3MER010102M04146/3ME090200. Adviezen Coördinatieoverleg Openbaar Domein zitting van 12 september 2026 Gunstig advies onder voorwaarden Er in de volgende fase onderzocht wordt of er een dropzone voor deelsteps en een dropzone voor deelscooters kan worden voorzien. Er in de volgende fase onderzocht wordt of de rijrichting van de Winkelhaakstraat kan worden omgekeerd, rekening houdend met het politiekantoor, om conflicten op Sint-Bartholomeusstraat te vermijden. Er in de volgende fase, in samenspraak met AWV, onderzocht wordt of het kruispunt met de Deurnsebaan veiliger en verhoogd kan worden aangelegd. Er in de volgende fase de zone ter hoogte van de supermarkten verder zal worden uitgewerkt in functie van laden en lossen en frequente in- en uitrij bewegingen van zowel cliënteel en belevering. Er in de volgende fase de projectgrens met de Borrewaterstraat zal worden afgestemd tot waar de rioleringswerken reiken. Er in de volgende fase, als de rooilijnen gekend zijn, onderzocht wordt of er nog 2 extra parkeerplaatsen in de parkeerpocket van de Westkaai passen. Er in de volgende fase onderzocht wordt of het voetpad aan de kant van en ter hoogte van de oude tramloods gesupprimeerd kan worden, mits verbreding van het voetpad aan de kant van de huizen. Hierbij dient rekening gehouden te worden met de looplijnen richting het park. Deze voorwaarden zullen worden onderzocht in de volgende fase. Beleidsdoelstellingen Decentralisatie 3MER01 - Fier op mijn Merksem 3MER0101 - Bouwen aan een leefbaar, groen en aantrekkelijk Merksem 3MER010102 - Samen bouwen we aan aangename straten en pleinen