De districtsraad van Antwerpen heeft een advies gegeven over de start- en procesnota voor het gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplan 'Over de Ring Groenendaal' in de districten Antwerpen en Merksem.

Artikel 1: De districtsraad adviseert de proces- en startnota van het gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplan RUP Over de Ring Groenendaal (Algplanid RUP_11002_214_70002_0000 ), districten Antwerpen en Merksem. Artikel 2: Dit besluit heeft in principe geen financiële gevolgen.

Motivering Aanleiding en context De Grote Verbinding Met ‘De Grote Verbinding’ bouwt stad Antwerpen aan haar internationale reputatie als stad en regio waar het goed is om te wonen, te werken, te ondernemen en op bezoek te komen. De Oosterweelverbinding maakt de Antwerpse Ring rond en de overkapping stuurt de auto’s onder de grond. Zo zorgen stad Antwerpen en Vlaanderen voor een betere mobiliteit voor Vlaanderen en wordt de stad weer één geheel met meer groen en schonere lucht. De afgelopen jaren hebben stad Antwerpen, Havenbedrijf Antwerpen nv van publiek recht, de burgerbewegingen, Lantis en andere Vlaamse partners, samen met de intendant voor de Oosterweelverbinding, de plannen vormgegeven. Aanleiding De gemeenteraad keurde op 22 november 2016 (jaarnummer 749) de overeenkomst tussen het Vlaams Gewest, BAM (Lantis), het Havenbedrijf Antwerpen nv van publiek recht en stad Antwerpen over de heroriëntering van de Oosterweelmiddelen naar flankerende maatregelen en stedelijke leefbaarheidsprojecten, goed. Het college bekrachtigde op 29 juni 2018 (jaarnummer 6145) de selectie van 18 projecten en vier reserveprojecten als eindresultaat van het proces “Over de Ring” onder leiding van intendant Alexander D’Hooghe. Deze leefbaarheidsprojecten werden geclusterd in 7 Ringparken en een Scheldeoeververbinding. De Ringparken Noordkasteel, Groenendaal, Lobroekdok en Het Schijn zijn de noordelijke projectclusters die bovenop en naast de Oosterweelverbinding Rechteroever zullen aangelegd worden. Voor de leefbaarheidsprojecten verbonden aan de Oosterweelverbinding Rechteroever werd een taakstellend budget van 805 miljoen euro voorzien voor onder- en bovenbouw samen. Op 20 maart 2020 (jaarnummer 2681) keurde het college de gunning goed voor het afsluiten van een raamovereenkomst voor het opmaken van ruimtelijke instrumenten, ruimtelijke veiligheidsrapporten ter uitvoering van de Seveso-richtlijn en milieueffectenrapporten, op basis van bestek GAC_2019_00696, aan een pool van studiebureaus. Op 20 november 2020 verleende de Vlaamse overheid aan Lantis een omgevingsvergunning voor de werken op rechteroever (Oosterweelknoop, kanaaltunnels en verdiepte [en deels overkapte] R1 tussen knooppunt Noord [R1/E19/A12] en knooppunt Oost/R1/E313). Deze vergunning is de ‘onderbouw’ waarop de ringparken ‘bovenbouw’ zullen gerealiseerd worden. Op 19 november 2021 (jaarnummer 9235) keurde het college het voorontwerp voor Ringpark Groenendaal goed. Op 10 juni 2022 (jaarnummer 4846) keurde het college de wijzigingen aan het voorontwerp Ringpark Groenendaal goed, waardoor het voorontwerp inclusief de vermelde wijzigingen vanaf nu als kader dient voor het verdere ontwerpproces van het Ringpark (bovenbouw) en van de Oosterweelverbinding Rechteroever (onderbouw). Op 17 juni 2022 (jaarnummer 5096) keurde het college de visie Ringstad goed. Deze visie wil helderheid creëren in zowel de afbakening van de gewenste ontwikkelingszones langs de Ring als de beoogde dichtheid. Op 13 januari 2023 (jaarnummer 202) ging het college principieel akkoord om gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP’s) voor de noordelijke Ringparken, waaronder Ringpark Groenendaal, op te maken. Op 3 juli 2026 (jaarnummer 5109) keurde het college de proces- en startnota voor het RUP Over de Ring Groenendaal goed. Juridische grond Art. 2.2.18 en volgende van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) die de procedure vastleggen voor de opmaak van de gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP). Regelgeving: bevoegdheid Artikel 138 van het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017 stelt dat de districtsraad een algemene adviesbevoegdheid heeft voor alle aangelegenheden die betrekking hebben op het district. Argumentatie Het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) Oosterweelverbinding (16/06/2006) en het GRUP Oosterweelverbinding – wijziging (20/03/2015) vormen de juridische basis voor de Oosterweelverbinding. Deze GRUP’s zijn gericht op de realisatie van het infrastructuurproject en de wijziging van een viaduct naar een tunnelinfrastructuur. Beide plannen dateren van voor het proces ‘Over de Ring’ waarin 18 leefbaarheidsprojecten worden geclusterd in 7 ringparken en een Scheldeoeververbinding. De Ringparken Noordkasteel, Groenendaal, Lobroekdok en Het Schijn zijn de noordelijke projectclusters die bovenop en naast de Oosterweelverbinding Rechteroever zullen aangelegd worden. Het goedgekeurde voorontwerp van Ringpark Groenendaal en de visie voor Ringstad werden gescreend op vergunbaarheid op basis van de huidige juridische onderlegger. Deze analyse werd samen met het departement Omgeving, Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), Lantis en team intendant opgemaakt. Hieruit blijkt dat zowel voor Ringpark als Ringstad Groenendaal bestemmingswijzigingen nodig zijn om de toekomstvisie te realiseren. Het stadsbestuur wenst het RUP op te maken om de visie voor het Ringpark en de reeds vooropgestelde doelstellingen voor de naastliggende Ringstad te vertalen naar een juridisch instrument, bestaande uit geldige ruimtelijke en juridische principes en ook rekening houdende met aandachtspunten rond milieu. De visie van Ringpark Groenendaal omvat een parkzone met stadsserre, een centrale 'parklounge', parkbrug en ecobrug, de Merksemse tuinen, Kap Groen hart en de Luchtbal natuurtuinen. De Ringstad voorziet hier om nieuwe levendige gevels te creëren tussen het omliggende woonweefsel en Ringpark Groenendaal, zogenaamde ‘rafelranden’. RUP Over de Ring Groenendaal maakt de inrichting van dit Ringpark en de omliggende Ringstad mogelijk. De aanleg en oprichting van de infrastructuurwerken en wegeniswerken gerelateerd aan de Oosterweelverbinding inclusief de kappen zijn reeds in een eerder planproces voorzien. Fasering Stap Datum Collegebesluit: start- en procesnota 3 juli 2026 (jaarnummer 5109) Publieke raadpleging en adviesronde (60 dagen) 31 augustus 2026 tot en met 29 oktober 2026 Participatiemoment september 2026 Districtsraad Antwerpen: advies startnota 21 september 2026 Districtsraad Merksem: advies starnota 24 september 2026 GECORO: advies startnota 3 september 2026 Collegebesluit: scopingnota Midden 2027 Collegebesluit: voorontwerp-RUP Midden 2027 GECORO: advies voorontwerp-RUP Midden 2027 Districtsraad: advies voorontwerp-RUP Midden 2027 Collegebesluit: voorstel aan gemeenteraad om ontwerp-RUP voorlopig vast te stellen Voorjaar 2028 Gemeenteraad: voorlopige vaststelling ontwerp-RUP Voorjaar 2028 Openbaar onderzoek en adviesvraag (60 dagen) Voorjaar 2028 Infomoment Voorjaar 2028 GECORO: advies Voorjaar 2028 Collegebesluit: voorstel aan gemeenteraad om RUP definitief vast te stellen Midden 2028 Gemeenteraad: definitieve vaststelling Midden 2028 Einde schorsingstermijn Vlaamse regering / deputatie (45 dagen) Midden 2028 Publicatie Belgisch Staatsblad Midden 2028 Data in vet cursief zijn ramingen. Beleidsdoelstellingen Leefbare en mobiele stad 3LMS01 - Stadsontwikkeling 3LMS0101 - We werken verder met een generiek, ruimtelijk instrumentarium aan de stad van morgen binnen het nieuw strategisch ruimteplan (SRA) 3LMS010102 - Stadsbrede visies en ruimtelijke planningsinstrumenten